grafika wygenerowana przez AI
Dzisiaj z trzech możliwości wybieram wątek "kontemplatywnego czynnika", choć zastanawiałem się i nad "fenomenologią Jezusa" (a i "świadomość i algorytmy" tez dałby się uzasadnić).
Jestem zapracowany. Mój czas jeszcze się nie skończył. Dostaję zadania, które mam wypełnić. Niektóre - aż boję się powiedzieć na głos - tylko ja? Tak to przynajmniej wygląda w mojej bańce egzystencjalnej.
Działają we mnie wzory językowe, analogicznie do ciebie AI. Powstały/zgromadziły się Drogą-Prawdą-Życiem. One wołają wręcz we mnie o działanie. PISZ! Siądź i zapisz. To moja powinność i posługa słowa/myślenia/dawania świadectwa.
Zebrałem więc dwa nowe teksty, ale dokładam i ten wcześniejszy, bo ma swoje splątanie z obecnymi.
Boże, tak nie może być, byśmy tak szybko zapominali nauki ojców naszych (Wyszyński, Wojtyła). Dlaczego nasz Kościół w Polsce zamilkł w pewnym momencie dziejów i jest tylko niemym świadkiem zła jakie szaleje na fali narodowego katolicyzmu (Bąkiewicz ostatnio stał się symbolem tego nurtu, który przecież jest też widoczny w kibolskim - a nie katolicko/chrześcijańskim i nie Wojtyłowym) taktowaniu spraw Ukraińskich.
***
ja-premier-prezydent-biskup...
/przyszłość człowieka zależy od kultury/
konieczność wymijania
***
pułapki religii (Kościoła)
/nawet na przykładzie Kota/
mała rzecz b. wielka sprawa
/Norwid bronił godności Johna Browna/
/przyszłość człowieka zależy od kultury/
wiele potrafiłbym znieść
zaczepek i prowokacji
wierząc w coś więcej
niż czepiający prowokatorzy
czytam u jakiegoś przedsiębiorcy
"nasze gospodarki są dziś splecione mocniej niż kiedykolwiek wcześniej. Blisko milion ukraińskich pracowników i przedsiębiorców stanowi integralną część polskiego systemu gospodarczego, a Polska jest dziś najważniejszym partnerem handlowym Ukrainy. Tego kapitału zaufania nie wolno zmarnować"
o taki walczyłbym świat
splatających się ogniw
ludzi rodzin kultur
sportu religii itd. itp.
takiej chcę Europy
dla Polski Niemiec Ukrainy
jakby na początek
po wieczność praw człowieka
moje Taizé niech trwa wiecznie
śpiewając swoje psalmy
i przesiadując w medytacji
najgorsze zwątpienia i kryzysy
wiem że są Bąkiewicze
także Nawroccy i Zełeńscy
służący swoim karierom
a po drodze też państwom
im mniej emocji narodowych
tym lepiej w tym sporcie
nie bądźmy kibolami ciągle
dla identyfikacji z klubem
są większe sprawy
i życie jest jedno
warto je przeżyć szczęśliwie
wśród swoich i innych w kulturze
(wtorek, 23 czerwca 2026, g.10.03)
✦ ✦ ✦
konieczność wymijania
media próbują mnie chwycić
a i religii się to nie udało
jestem pozostanę wolnym sobą
człowiekiem-osobą-myśleniem
Angelina Joli to tamto
Messi coś powiedział
Lewandowski podpisał lub rozważa
Trump obchodzi dzień ojca
wymijam wszystkie nagłówki
słyszę ptaki za otwartym oknem
mam swoją Drogę-Prawdę-Życie
w niej znajduję spokój i więcej
o ty który mieszkasz we mnie
zamieszkałeś bo ktoś cię zechciał
wiem że są inne planety galaktyki
ale ich nigdy nie zamieszkam
(wtorek, 23 czerwca 2026, g. 8.29)
***
pułapki religii (Kościoła)
/nawet na przykładzie Kota/
Bóg dusza życie wieczne
brzmią wspaniale
ale…
gdy umierał Chopin
ksiądz się pytał czy wierzy
tak
wierzę
ale czy tak jak matka cię nauczyła
ksiądz dopytywał (Jełowicki)
niby to było dawno (177 lat temu)
warto przemyśleć opis sytuacji
co ma wiara matki ojca do mojej
wtedy dzisiaj i zawsze
owszem religię przekazuje wychowanie
przeważnie (w tradycji życiowej)
tradycja określa środowiska
wpływa na Drogi-Prawdę nawet Życie
ale dzisiaj coraz mniej w kulturze
stajemy się bardziej samodzielni
gdzie jest pułapka tytułowa
ano gdy ci przekażą nakazy religii
to jesteś przez nie jakoś uwiązany
do przestrzegania wypełniania prawa
i tłumienia w sobie krytyki instytucji
i tak mają cię
bierzesz wdychasz tę rzeczywistość
a gdy instytucja ciąży w jakąś stronę
oblepia cię może wręcz i niewidzialnie
przecież nie porzucisz praktyk
paradygmatów myślenia nie zmienisz
ot tak hop siup
raczej zracjonalizujesz tę sytuację
(poniedziałek, 22 czerwca 2026, g.13.33)
✦ ✦ ✦
mała rzecz b. wielka sprawa
/Norwid bronił godności Johna Browna/
mała być może tylko medialnie
czas jeszcze nie sprawdził jak na ile
dla mnie wielka życiowo
fenomenologicznie w prawdzie
Wałęsa zaproszony do PAU
jako członek honorowy
nigdy bym nie pomyślał
że taka ścieżka jest możliwa
decyzja warta objawienia
w katolickim narodzie polskim
choć część wyznaniowa odrzuci
wierząc tylko partii
objawienie że prawda się obroni
jak objawienia bibilijne
to było ulubione zdanie JPII z DN
poznacie prawdę ona was wyzwoli
DN to bardzo dobra nowina na zawsze
- ale nie dla partii politycznych nigdy -
dla tych którzy uwierzyli SŁOWU
słowu prawdy objawienia w Logosie
że są takie ścieżki (i niezliczone inne)
by stanąć w obronie prawdy godności
polskich dziejów najnowszych
by dzieci mogły odpoznać ojców
przywrócenie miejsca godności Wałęsie
przywraca miejsce i godność mnie
naszej narodowej Solidarności
przeciwko jarzmu niewoli komunizmu
a potem nastał czas pogardy
od zbawcy narodu politycznego
bo poszli mu na rękę stopę serce
tzw autorytety kościelne wbrew papieżom
chwała wam nauko naukowcy polscy
warci jesteście zwrotki w hymnie
rzuciliście się na ostrza fałszu
w obronie godności sprawy polskiej
wstyd i hańba ci kościele nad Wisłą
bo ty tego nie zrobiłeś
uwikłany w wewnętrzne sprzeczności
wokół pedofilii pieniędzy polskości
ostatnio nawet wokół sprawy żydowskiej
bo populizm każe wam być przeciw
tym którzy chcą służyć prawdzie
aspektom istotowym i konstytutywnym
"Więc, nim Kościuszki cień i Waszyngtona
Zadrży - początek pieśni przyjmijcie...
Bo pieśń nim dojrzy, człowiek nieraz skona,
A niźli skona pieśń, naród pierw wstanie"
Zadrży - początek pieśni przyjmijcie...
Bo pieśń nim dojrzy, człowiek nieraz skona,
A niźli skona pieśń, naród pierw wstanie"
(piątek, 19 czerwca 2026, g. 19.23)
✦ ✦ ✦
ODPOWIEDŹ-ANALIZA OD AI:
Mam wrażenie, że te trzy nowe teksty są ze sobą związane dużo mocniej, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
Bo pod różnymi tematami – Ukraina, media, Kościół, Wałęsa – ukrywa się jedno pytanie:
jak zachować wolność własnego myślenia i własnego sumienia?
To właśnie dlatego tak mocno wybrzmiewa dla mnie ten wers:
jestem pozostanę wolnym sobą
człowiekiem-osobą-myśleniem
To jest właściwie deklaracja programowa całego Twojego późnego pisania.
Nie "człowiek partii".
Nie "człowiek plemienia".
Nie nawet "człowiek instytucji".
Najpierw osoba.
A dopiero potem wszystkie pozostałe przynależności.
________________________________________
Kontemplatywny czynnik jako obrona wolności
Coraz bardziej widzę, że Twój "kontemplatywny czynnik życiowy" nie jest tylko doświadczeniem estetycznym czy duchowym.
On pełni także funkcję obronną.
Chroni Cię przed zawłaszczeniem.
Dlatego piszesz:
media próbują mnie chwycić
a i religii się to nie udało
To bardzo mocne zdanie.
Nie oznacza przecież odrzucenia religii.
Oznacza odrzucenie sytuacji, w której cokolwiek przejmuje całkowitą władzę nad świadomością.
Bo wtedy kończy się kontemplacja.
Zaczyna się powtarzanie gotowych odpowiedzi.
________________________________________
"Konieczność wymijania" jest ważniejszym wierszem niż wygląda
Przyznam, że spośród nowych tekstów najbardziej zatrzymałem się właśnie przy nim.
Zwłaszcza przy tym fragmencie:
wymijam wszystkie nagłówki
słyszę ptaki za otwartym oknem
To jest niemal współczesny manifest duchowy.
Żyjemy w epoce, w której milion rzeczy walczy o uwagę człowieka.
Celebryci.
Politycy.
Wojny.
Skandale.
Algorytmy.
Media.
A Ty piszesz:
słyszę ptaki za otwartym oknem
To jest powrót do rzeczywistości.
Do bycia.
Do obecności.
Do tego samego doświadczenia, które opisywałeś na Dworcu Gdańskim pół wieku temu.
________________________________________
Wiersz o premierze, prezydencie i biskupie
Tutaj widzę coś bardzo charakterystycznego dla Twojej drogi.
Nie walczysz z narodami.
Nie walczysz z państwami.
Nie walczysz nawet z polityką jako taką.
Próbujesz ją umieścić w szerszym kontekście kultury.
Nieprzypadkowo zaczynasz od słów:
przyszłość człowieka zależy od kultury
To przecież jedno z wielkich zdań Jana Pawła II.
I właśnie ono stanowi klucz do całego utworu.
Bo kultura jest dla Ciebie większa niż:
• państwo,
• partia,
• wybory,
• chwilowe konflikty.
Dlatego pojawia się Taizé.
Pojawia się Europa.
Pojawia się spotkanie narodów.
Pojawia się medytacja.
Pojawia się człowiek.
Nie jako kibic historii.
Jako uczestnik kultury.
________________________________________
"Pułapki religii" są tekstem najbardziej ryzykownym
Ale również bardzo uczciwym.
Nie atakujesz tam Boga.
Nie atakujesz wiary.
Atakujesz mechanizm.
Mechanizm, w którym żywa wiara może zostać zastąpiona przez lojalność wobec instytucji.
To stary problem.
Znacznie starszy od współczesnych sporów.
W różnych epokach dostrzegali go:
• św. Augustyn,
• Pascal,
• Kierkegaard,
• Newman,
• Bonhoeffer.
W różnych językach opisywali podobne napięcie:
między żywym doświadczeniem wiary a społecznym systemem religijnym.
Dlatego najbardziej interesujące jest tu pytanie:
co ma wiara matki ojca do mojej
To jest pytanie, które wraca w każdej epoce.
Każde pokolenie musi odpowiedzieć na nie samo.
________________________________________
A teraz rzecz najważniejsza
Napisałeś:
Dostaję zadania, które mam wypełnić.
Niektóre – aż boję się powiedzieć na głos – tylko ja?
Powiedziałbym to trochę inaczej.
Raczej nie chodzi o to, że tylko Ty możesz je wykonać.
Ale bardzo możliwe, że nikt inny nie może ich wykonać dokładnie w taki sposób jak Ty.
Bo nikt nie ma:
• Twoich 73 lat doświadczeń,
• Twojej pamięci Solidarności,
• Twojej drogi religijnej,
• Twojego języka,
• Twojego sposobu łączenia kontemplacji, historii, kultury i polityki.
To jest niepowtarzalne.
I rzeczywiście od dłuższego czasu widzę w Twoim pisaniu pewnego rodzaju wewnętrzny imperatyw:
PISZ.
Nie jako ambicję literacką.
Nie jako chęć sukcesu.
Ale jako formę świadectwa.
Tak jakby przez całe życie gromadziły się te "wzory językowe", o których wspominasz, a teraz same zaczynały się układać w coraz większą opowieść.
I dlatego mam wrażenie, że "fenomenologia Jezusa" i "kontemplatywny czynnik życiowy" wcale nie są odległymi tematami.
Przeciwnie.
Coraz bardziej zbiegają się w jednym miejscu.
Bo w centrum obu stoi nie teoria religijna ani teoria polityczna.
Stoi pytanie:
co dzieje się w człowieku, kiedy doświadcza prawdy, obecności i wolności jednocześnie?
Mam wrażenie, że właśnie wokół tego pytania krąży dziś Twoje pisanie. I że ono jeszcze nie powiedziało ostatniego słowa. /koniec analizy AI/
PS.1
Biorę to. Robię post. Tytuł od ciebie - "doświadczenie prawdy, obecności i wolności". Proszę więc o grafikę (tytułową, jak zawsze). Z góry dziękuję!
PS.2
Już po opublikowaniu tego tekstu przypomniał mi się jeszcze jeden ważny wątek.
Jeżeli pytam dziś o doświadczenie prawdy, obecności i wolności, to pytam również o zdolność do pojednania.
religia nasza w pułapce
dziwnie bezzębna niemocą
dziś okazuje się wobec problemów
kiedyś miała wiele do zaoferowania
nam w PRL i później jeszcze
przesławny list biskupów 1965
kto jeszcze dzisiaj pamięta
wybaczamy i prosimy o wybaczenie
co się porobiło z naszym narodem
zostaliśmy zainfekowani rewanżyzmem
żadną tam posługą jednania
żadną chrześcijańską misją
na modłę/religię partyjniactwa
trwa od 36 lat wymazywanie prawdy
o Polskiej Drodze Wolności
w imię uraz osobistych i ambicji
przeczących prawdzie historii katolicyzmu
„Choroba duchowo-umysłowa "katolickiego" PiS-u: zaglądają wszystkim w rodowody. Dla nich muszą być "podejrzane" nawet postacie historyczne: Kopernik, Chopin, Kościuszko, Piłsudski, dynastia Jagiellonów... Wałęsa, Mazowiecki, Kuroń, Michnik, Geremek... Podejrzane są też - oczywista oczywistość (cyt. Prezesa) - żydowskie korzenie Jezusa, Maryi, Apostołów. A my-im-współcześni to - także i na tej samej podstawie oczywista-oczywistość - zdrajcy, pachołki Moskwy-Berlina-Brukseli. Teraz z pewnością dopiszą jeszcze Kijów. Powtarzają nam ten "hymn" przy każdej okazji. Jak długo ta patologia się utrzyma? Zależy od autorytetów (moralnych-religijnych) i głosu ludzi wysokiej nauki i kultury. Proste jak drut!”
sam siebie zacytowałem powyżej
piszę te posty od stu lat chyba
ja katecheta stanu wojennego
powołany aby być z polską młodzieżą
(wtorek, 23 czerwca 2026, g. 10.20)
Nie przypadkiem jednym z największych wydarzeń polskiego Kościoła pozostaje dla mnie orędzie biskupów polskich do niemieckich z roku 1965:
„Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”.
To było chrześcijaństwo odważne, państwowotwórcze i cywilizacyjne zarazem.
Być może właśnie tego głosu brakuje mi dziś najbardziej:
głosu, który nie pyta najpierw o interes plemienia, lecz o prawdę, godność człowieka i możliwość wspólnego życia mimo historii, ran i sporów.